DE ACHTERUITGANG VAN DE GEWONE PAD IS NIET GEASSOCIEERD MET HET OMRINGENDE LANDSCHAP

Amfibieën vertonen de sterkste achteruitgang van alle gewervelde dieren. Niet alleen zeldzame soorten gaan achteruit, ook soorten die als wijdverspreid en veerkrachtig worden beschouwd, nemen in aantal af. In deze studie onderzochten we de omvang van de achteruitgang van de gewone pad (Bufo bufo) in Vlaanderen en de mate waarin deze samenhangt met het omringende landschap.

Gewone pad, Bufo bufo (© Ellen Blomme)

Voor onze studie maakten we gebruik van data die door vrijwilligers werden verzameld tijdens paddenoverzetacties en die publiek beschikbaar zijn via Natuurpunt. Deze paddenoverzetten worden jaar na jaar uitgevoerd, wat een goede kans biedt om langetermijnpopulatietrends op regionale schaal te kwantificeren. De acties vinden plaats in heel Vlaanderen, waardoor we populatietrends voor meer dan 200 locaties konden bepalen. Hieruit werd een wijdverspreide achteruitgang bevestigt. Deze locatiespecifieke trendwaarden werden vervolgens gebruikt om verbanden te testen met landschapskenmerken (identiteit, structuur en verandering in landgebruik) op verschillende ruimtelijke schalen.

Belangrijkste bevindingen:

• In Vlaanderen is er sprake van een aanzienlijke achteruitgang: bijna 39% van de populaties nam af, terwijl slechts 10% een toename vertoonde. Van de locaties waar de populatie afnam, heeft 40% een zo lage dichtheid bereikt dat de overzetacties zijn stopgezet.

• Landschapskenmerken verklaren de achteruitgang niet:

  Geen van de landschapsvariabelen vertoonde een verband met de populatietrends. Dit wijst erop dat de achteruitgang in Vlaanderen niet wordt veroorzaakt door het omringende landschap. Toch kunnen bepaalde combinaties van landgebruik en kleine landschapselementen nog steeds invloed hebben op de populaties van de gewone pad.

  
  

Toekomstperspectieven

Met dit onderzoek tonen we aan dat het landschap niet een van de belangrijkste verklarende factoren is voor de achteruitgang van de gewone pad. Deze achteruitgang wordt waarschijnlijk veroorzaakt door meerdere op elkaar inwerkende stressfactoren, met daarnaast mogelijke bijdragen van verontreinigende stoffen, verlies van connectiviteit, invasieve soorten, klimaatverandering, verlies van genetische diversiteit en ziekten.

Wil je meer weten?

Je kunt de volledige wetenschappelijke studie hier lezen. Dit onderzoek maakt deel uit van het OSSOBufo-project, ondersteund door het Speciaal Onderzoeksfonds van de Universiteit Gent (BOF23/GOA/008), dat de oorzaken van de achteruitgang van de gewone pad onderzoekt. Als je meer wilt weten over dit project, kun je de projectpagina op onze website bezoeken.