BRAVE OR CAUTIOUS? WAT VOGELS ONS KUNNEN VERTELLEN OVER PERSOONLIJKHEID IN DE HERSENEN

Waarom stormen sommige dieren meteen op iets nieuws af, terwijl anderen eerst even aarzelen? In een samenwerking, geleid door Wen Zhang (Departement Biologie, Universiteit Gent) en onderzoekers uit verschillende onderzoeksgroepen van de Universiteit Gent, samen met de Université de Rennes, werd deze vraag onderzocht bij Japanse kwartels (Coturnix japonica). De studie combineert gedragsbiologie, neurobiologie, psychologie en diergeneeskunde om te begrijpen hoe genexpressie in de hersenen samenhangt met verschillen in neofobie en motivatie.

Testen van angst voor het onbekende

Om “angst voor nieuwigheid” (neofobie) te meten, kregen de vogels toegang tot voedsel dat naast een onbekend object werd geplaatst. Sommige kwartels gingen snel op het voedsel af, terwijl anderen duidelijk aarzelden. Wat opviel: deze verschillen waren stabiel in de tijd. Vogels die in één test voorzichtig waren, bleven dat ook in latere testen. Dit wijst erop dat neofobie geen toevallig gedrag is, maar deel uitmaakt van een stabiele persoonlijkheidseigenschap.

Een link tussen persoonlijkheid en de hersenen

De onderzoekers bekeken vervolgens of deze gedragsverschillen samenhangen met de activiteit van genen die betrokken zijn bij dopamine- en serotoninesignalen, twee systemen die een belangrijke rol spelen in motivatie, angst en besluitvorming. Ze vonden dat vogels met een sterkere motivatie om voedsel te benaderen hogere expressie hadden van het dopaminereceptorgen drd4 in de basale ganglia, een hersengebied dat betrokken is bij beloning en motivatie. Daartegenover hadden vogels met meer neofobie een hogere expressie van het serotonine-receptorgen htr2a in de nidopallium caudolaterale (NCL), een hersengebied dat betrokken is bij complexe besluitvorming en gedragscontrole. Deze resultaten suggereren dat verschillende neurobiologische systemen mee bepalen hoe individuen de balans vinden tussen nieuwsgierigheid en voorzichtigheid.

Waarom is dit belangrijk?

Dieren worden voortdurend geconfronteerd met keuzes tussen mogelijke beloningen en mogelijke risico’s. Iets nieuws verkennen kan voedsel of kansen opleveren, maar ook gevaarlijk zijn. Inzicht in de biologische mechanismen achter deze keuzes helpt om dierlijk gedrag en persoonlijkheidsverschillen beter te begrijpen.

Meer informatie is hier te vinden in de wetenschappelijke publicatie.